CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU  VỀ QUYẾT ĐỊNH MUA MỸ PHẨM THUẦN CHAY  CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

Toàn Huỳnh Tấn,Thiều Việt Hà,Quyết Thị Mai Phương,Hà Thảo Vi

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ QUYẾT ĐỊNH MUA MỸ PHẨM THUẦN CHAY CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

File: Tải bài viết
Title: Theoretical framework and research model on Vietnamese consumers’ purchase decisions of vegan cosmetics
Ngày nhận bài: 13/06/2025
Ngày xét duyệt: 20/08/2025
Ngày xuất bản: 20/08/2025
Tác giả: Toàn Huỳnh Tấn, Thiều Việt Hà, Quyết Thị Mai Phương, Hà Thảo Vi
Trang: 70 - 79

Chuyên mục
QUẢN LÝ KINH TẾ

Tạp chí
Số 22 (12.2025)

Tóm tắt

Nghiên cứu về quyết định mua mỹ phẩm thuần chay ngày càng được quan tâm, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng đang ngày càng xanh hóa trong hành vi mua. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính, thông qua việc tổng hợp, phân tích các nghiên cứu trước đây, tác giả đã đưa ra hệ thống hóa cơ sở lý thuyết liên quan đến mỹ phẩm thuần chay. Đồng thời, bằng phương pháp tổng hợp kết hợp phỏng vấn chuyên gia, tác giả đã đề xuất mô hình gồm mô hình nghiên cứu gồm các nhân tố đó là ý thức về sức khỏe, giá, chất lượng sản phẩm, chuẩn chủ và mối quan tâm về môi trường tác động lên quyết định mua mỹ phẩm thuần chay của người Việt Nam. Đây là tiền đề để phát triển nghiên cứu trong tương lai.

Abstract

Research on vegan cosmetic purchase decisions has garnered increasing academic interest, particularly in the context of consumers exhibiting more environmentally conscious buying behaviors. This study adopts a qualitative approach by synthesizing and analyzing existing literature to systematize the theoretical foundations related to vegan cosmetics. In addition, through expert interviews and literature synthesis, the author proposes a conceptual framework that identifies key factors influencing Vietnamese consumers’ decisions to purchase vegan cosmetics. These factors include health consciousness, price, product quality, subjective norms, and environmental concern. The proposed model serves as a foundation for future empirical research in this emerging field.

Từ khóa

Mỹ phẩm thuần chay, hành vi mua, Việt Nam

Vegan cosmetics, purchase behavior, Vietnam.

Tài liệu tham khảo

Al-Swidi, A., Mohammed Rafiul Huque, S., Haroon Hafeez, M., & Noor Mohd Shariff, M. (2014). The role of subjective norms in theory of planned behavior in the context of organic food consumption. British Food Journal, 116(10), 1561-1580.

Aleksandrowicz, L., Green, R., Joy, E. J., Smith, P., & Haines, A. (2016). The impacts of dietary change on greenhouse gas emissions, land use, water use, and health: a systematic review. PloS one, 11(11), e0165797.

Asher, K., & Cherry, E. (2015). Home is where the food is: barriers to vegetarianism and veganism in the domestic sphere. Journal for Critical Animal Studies, 13(1), 66-91.

Basu, A., & Dutta, M. J. (2008). The relationship between health information seeking and community participation: The roles of health information orientation and efficacy. Health communication, 23(1), 70-79.

Châu Thị Lệ Duyên. (2023). Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua mỹ phẩm thuần chay của người tiêu dùng thế hệ Z. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á. https://digital.lib.ueh.edu.vn/handle/UEH/70096

Cherry, E. (2006). Veganism as a cultural movement: A relational approach. Social Movement Studies, 5(2), 155-170.

Do Phuong Linh, Nguyen Quyet, & Vu Tuan Duong. (2021). Some key factors impacting customer’s purchase intention vegetarian food in Vietnam. https://khcn.haui.edu.vn/media/30/uffile-upload-no-title30705.pdf

Fagerli, R. A., & Wandel, M. (1999). Gender differences in opinions and practices with regard to a" healthy diet". Appetite, 32(2), 171-190.

Greenebaum, J. (2012). Veganism, identity and the quest for authenticity. Food, Culture & Society, 15(1), 129-144.

Hallström, E., Carlsson-Kanyama, A., & Börjesson, P. (2015). Environmental impact of dietary change: a systematic review. Journal of Cleaner production, 91, 1-11.

Hong, H. (2009). Scale development for measuring health consciousness: Re-conceptualization. that Matters to the Practice, 212.

Huyen, N., Nguyen-Viet, B., & Hong-Thach, H. (2024). Purchase Intention for Vegan Cosmetics: Applying an Extended Theory of Planned Behavior Model. Sage Open, 14. https://doi.org/10.1177/21582440241240548

Jaeger, S. R. (2006). Non-sensory factors in sensory science research. Food Quality and Preference, 17(1-2), 132-144.

Janssen, M., Busch, C., Rödiger, M., & Hamm, U. (2016). Motives of consumers following a vegan diet and their attitudes towards animal agriculture. Appetite, 105, 643-651.

Jolly, D. A., Schutz, H. G., Diaz-Knauf, K. V., & Johal, J. (1989). Organic foods: consumer attitudes and use. Food Technology (Chicago), 43(11), 60-66.

Kerschke-Risch, P. (2015). Vegan diet: motives, approach and duration. Initial results of a quantitative sociological study. Ernahrungs Umschau, 62(6), 98-103.

Larsson, C. L., Rönnlund, U., Johansson, G., & Dahlgren, L. (2003). Veganism as status passage: The process of becoming a vegan among youths in Sweden. Appetite, 41(1), 61-67.

Lê Xuân Cù. (2024). Nghiên cứu ý định sử dụng các nền tảng trực tuyến mua sắm thực phẩm chay của người tiêu dùng Hà Nội Journal of Finance–Marketing. https://jfm.edu.vn/index.php/jfm/article/view/370/333

MacFie, J. (1991). Consumer Attitudes to Organic Foods. British Food Journal, 93(2).

Magnusson, M. K., Arvola, A., Hursti, U. K. K., Åberg, L., & Sjödén, P. O. (2001). Attitudes towards organic foods among Swedish consumers. British Food Journal, 103(3), 209-227.

Nguyễn Như Ý. (1999). Đại Từ Điển Tiếng Việt. NXB Văn hóa Thông tin.

Oude Ophuis, P. A. (1989). Measuring health orientation and health consciousness as determinants of food choice behavior: Development and implementation of various attitudinal scales.

Rothgerber, H. (2015). Can you have your meat and eat it too? Conscientious omnivores, vegetarians, and adherence to diet. Appetite, 84, 196-203.

Rozin, P., Fischler, C., Imada, S., Sarubin, A., & Wrzesniewski, A. (1999). Attitudes to food and the role of food in life in the USA, Japan, Flemish Belgium and France: Possible implications for the diet–health debate. Appetite, 33(2), 163-180.

Schifferstein, H. N., & Ophuis, P. A. O. (1998). Health-related determinants of organic food consumption in the Netherlands. Food Quality and Preference, 9(3), 119-133.

Solomon, M., Bamossy, G., Askegaard, S., Hogg, M., Parsons, E., Maclaran, P., & Hackley, C. (2006). City logistics.

Szakály, Z., Kovács, S., Pető, K., Huszka, P., & Kiss, M. (2019). A modified model of the willingness to pay for functional foods. Appetite, 138, 94-101.

Teng, C.-C., & Wang, Y.-M. (2015). Decisional factors driving organic food consumption: Generation of consumer purchase intentions. British Food Journal, 117(3), 1066-1081.

Trang Nguy, Minh Bui, Uyen Nguyen, Minh Pham, Nhung Do, & Son Mai. (2025). Factors Influencing Consumer Behavior to Purchase Vegan Cosmetics in Vietnam. Journal of Economics and Sustainable Development. https://iiste.org/Journals/index.php/JEDS/article/viewFile/60606/62563

Tregear, A., Dent, J., & McGregor, M. (1994). The demand for organically grown produce. British Food Journal, 96(4), 21-25.

Wandel, M., & Bugge, A. (1997). Environmental concern in consumer evaluation of food quality. Food Quality and Preference, 8(1), 19-26.