TẠP CHÍ KHOA HỌC YERSIN
YERSIN JOURNAL OF SCIENCE
ISSN: 2525 - 2372
TẠP CHÍ KHOA HỌC YERSIN
YERSIN JOURNAL OF SCIENCE
An toàn thực phẩm (ATTP) là vấn đề cần được thực hiện một cách đồng bộ, từ việc kiểm soát chất lượng thực phẩm trên thị trường, hoạt động trồng trọt và chăn nuôi cũng phải tuân thủ chặt chẽ các quy trình đảm bảo ATTP. Nghiên cứu sử dụng mô hình cấu trúc PLS – SEM nhằm phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chăn nuôi bò sữa theo hướng an toàn thực phẩm của nông hộ tại huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng bằng phần mềm SmartPLS 3.0, dựa trên khảo sát 150 hộ dân chăn nuôi bò sữa tại huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ý định chăn nuôi bò sữa theo hướng an toàn thực phẩm được giải thích bởi các nhân tố là 56,1% và các nhân tố: kiến thức (0,398), chuẩn mực xã hội (0,343), nhận thức kiểm soát hành vi (0,168), thái độ (0,162) có ảnh hưởng tích cực đến ý định chăn nuôi bò sữa. Ngoài ra, nhân tố thái độ được giải thích bởi các nhân tố kiến thức, nhận thức kiểm soát hành vi và chuẩn mục xã hội là 31,1%.
Food safety represents a critical concern that necessitates comprehensive implementation, encompassing the regulation of food quality within the marketplace as well as the stringent adherence of agricultural and livestock practices to established food safety standards. Research using the PLS - SEM structure model to analyze the factors affecting the intention of raising dairy cows towards food safety of households in Don Duong district, Lam Dong province, with SmartPLS 3.0 software, based on a survey of 150 dairy farmers in Don Duong district, Lam Dong province. The research results show that the intention to raise dairy cows towards food safety is explained by the factors of 56,1% and the factors: Knowledge (0,398), Social Standard (0,343), behavior control awareness (0,168), attitude (0,162) have a positive impact on the intention of dairy breeding. In addition, the attitude factor is explained by the factors of knowledge, awareness of behavior contro,l and social item is 31,1%.
An toàn thực phẩm ,Bò sữa ,Mô hình SEM - PLS ,Ý định
Food safety,Dairy cow ,SEM - PLS model ,Intention
Ajzen, I. (2002). Perceived behavioral control self-efficacy locus of control and the theory of planned behavior. Journal of Applied Social Psychology, 32 (4), 665–683.
Ajzen, I., & Fishbein, M. (1980). Understanding Attitude and Predicting Social Behavior. Prentice-Hall.
Batbay, Ö., & Kahramanoğlu, İ. (2024). Using theory of planned behaviour to understand and manage the factors affecting farmers’ intention in pesticide use. Cleaner and Circular Bioeconomy. doi:10.1016/j.clcb.2024.100126
Burusnukul, P. (2011). Extending the Theory of Planned Behavior: Factors Predicting Intentions to Perform Handwashing Protocol in Cross-cultural Foodservice Setting. Texas Tech University, USA.
Châu Thị Tâm. (2021). An toàn thực phẩm trong chăn nuôi và một số giải pháp. Trường Đại học Nghệ An, Khoa Nông - Lâm - Ngư.
Chi cục thống kê tỉnh Lâm Đồng. (2024). Tình hình kinh tế - xã hội năm 2024 huyện Đơn Dương. Retrieved from Chi cục thông kê tỉnh Lâm Đồng: https://cucthongke.lamdongtructuyen.vn/chi-tiet-tin-tuc/?param=tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-nam-2024-huyen-don-duong-5f061c33-065a-4d1b-8ac5-75413587dd48
Clayton, D. (2004). Understanding and predicting food handlers' implementation of specific food safety practices using social cognition models. Cardiff Metropolitan University. Retrieved from https://doi.org/10.25401/cardiffmet.20375625.v1
Cục chăn nuôi. (2023). Ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi: Thực trạng và giải pháp khắc phục theo hướng kinh tế tuần hoàn. Retrieved from Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: https://nhachannuoi.vn/o-nhiem-moi-truong-trong-chan-nuoi-thuc-trang-va-giai-phap-khac-phuc-theo-huong-kinh-te-tuan-hoan/
Dang, H. L., Li, E., & Bruwer, J. (2012). Understanding climate change adaptive behaviour of farmers: An integrated conceptual framework. The International Journal of Climate Change: Impacts & Responses, 3(2), 255-272.
Diễm Hương. (2022). Định vị giá trị ''lõi'' vùng nông nghiệp công nghệ cao Đơn Dương. Retrieved from Lâm Đồng online: https://baolamdong.vn/kinhte/202201/dinh-vi-gia-tri-loi-vung-nong-nghiep-cong-nghe-cao-don-duong-3101554/
Haenlein, M., & Kaplan, A. M. (2004). A Beginner's Guide to Partial Least Squares Analysis. Understanding Statistics, 3(4), 283–297. doi:10.1207/s15328031us0304_4
Hair, J. F., Hult, G. T., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2009). A primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Hair, J. F., Hult, G. T., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2014). A primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Hair, J. F., Hult, G. T., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2016). A primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Li, J., Zuo, J., Cai, H., & Zillante, G. (2018). Construction waste reduction behavior of contractor employees: an extended theory of planned behavior model approach. J. Clean. Prod, 172, 1399–1408.
Lim, T.-P., Chye, F. Y., Sulaiman, M. R., Suki, N. M., & Lee, J.-S. (2016). A structural modeling on food safety knowledge, attitude, and behaviour among Bum Bum Island community of Semporna, Sabah. Food Control, 60, 241-246.
Linh, N. T., Hậu, Đ. X., Thủy, N. T., & Mai, N. T. (2021). Factors affecting Vietnamese farmers' intention toward organic agricultural production. International Journal of Social Economics, 1213-1228.
Luật an toàn thực phẩm, 55/2010/QH12 (Quốc hội 2010).
Lubran, M. (2010). Factors Influencing Maryland Farmers’ On-farm Processing License Application Behavior. Unpublished PhD disserta tion University of Maryland. College Park, USA.
Mullan, B. A., Wong, C., & Kothe, E. J. (2013). Predicting adolescents' safe food handling using an extended theory of planned behavior. Food Control, 31(2), 454–460.
P.K. Sarma. (2022). Farmer behavior towards pesticide use for reduction production risk: A Theory of Planned Behavior. Cleaner and Circular Bioeconomy. doi:10.1016/j.clcb.2021.100002
Parker, J. S., Wilson, R. S., LeJeune, J. T., Rivers III, L., & Doohan, D. (2012). An expert guide to understanding grower decisions related to fresh fruit and vegetable contamination prevention and control. Food Control, 26 (1), 107-116.
Phát, P. H., Quỳnh, N. T., & Nam, T. H. (2024). Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn thực phẩm của các nông hộ tại huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing, 15(9), 107-119.
Phương, N. V. (2023). Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sản xuất theo hướng an toàn thực phẩm tại trang trại của các hộ chăn nuôi bò sữa trên địa bàn một số tỉnh miền Bắc, Việt Nam. Tạp chí Khoa học thương mại.
Sapkota, U., Bhandari, G., Sapkota, M., Khanal, S., Poudel, A., Khanal, D., . . . Damalas, C. A. (2025). Modeling vegetable farmers’ intention to use pesticides in central Nepal: An extended version of the planned behavior theory. Environmental Challenges. doi:10.1016/j.envc.2025.101084
Savari, M., Damaneh, H. E., Damaneh, H. E., & Cotton, M. (2023). Integrating the norm activation model and theory of planned behaviour to investigate farmer pro-environmental behavioural intention. Scientific Reports. doi:10.1038/s41598-023-32831-x
Thảo, P. T., Trạch, N. X., & Đăng, P. K. (2019). Thực trạng chăn nuôi và vệ sinh an toàn thực phẩm trong hệ thống phân phối thịt lợn tại tỉnh Lâm Đồng. Khoa học kỹ thuật chăn nuôi , 255, 86-93.
Tobin, D., Thomson, J., Laborde, L., & Radhakrishna, R. (2013). Factors affecting growers' on-farm food safety practices: Evaluation findings from Penn State Extension programming. Food Control, 33(1), 73–80.
Trung, P. T. (2023). Giải pháp nâng cao chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm đối với hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam. Tạp chí Kinh tế và Dự báo, 7, 42-45.
Văn Đắc - TTKN. (2021). Đàn bò sữa tăng 4,9% so với cuối năm 2020. Retrieved from Trung tâm khuyến nông Lâm Đồng: https://lamdong.gov.vn/sites/snnptnt/tth/SitePages/Dan-bo-sua-tang-49-so-voi-cuoi-nam-2020.aspx
Vasquez, A. K., Foditsch, C., Dulièpre, S.-A. C., Siler, J. D., Just, D. R., Warnick, L. D., . . . Sok, J. (2019). Understanding the effect of producers’ attitudes, perceived norms, and perceived behavioral control on intentions to use antimicrobials prudently on New York dairy farms. PloS One. doi:10.1371/journal.pone.0222442
Viết Trọng, Mai Giang. (2021). Thu nhập ổn định trong đại dịch nhờ chăn nuôi bò sữa. Retrieved from Chăn nuôi Việt Nam : https://nhachannuoi.vn/thu-nhap-on-dinh-trong-dai-dich-nho-chan-nuoi-bo-sua-2/
WHO. (2015). Viet Nam and WHO workd together to make food safe from farm to plate. Retrieved from World Health Day 2015: From Farm to Plate.: https://www.who.int/vietnam/news/detail/07-04-2015-viet-nam-and-who-work-together-to-make-food-safe-from-farm-to-plate.
Zhou, J., Yan, Z., & Li, K. (2016). Understanding farmer cooperatives’ self-inspection behavior to guarantee agri-product safety in China. Food Control, 59, 320–327.